Το μόνιμο πλαίσιο της Γαλλίας για την ιατρική κάνναβη απέχει πλέον ένα μόνο βήμα από την υπογραφή του. Μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα στις «επόμενες εβδομάδες». Σύμφωνα με νέα έκθεση της παρισινής συμβουλευτικής εταιρείας Augur Associates, το εκκρεμές διάταγμα αποζημίωσης έχει φτάσει στο Conseil d'État και βρίσκεται υπό εξέταση. Το Conseil d'État είναι το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο της χώρας και λειτουργεί επίσης ως γνωμοδοτικό όργανο για τα κυβερνητικά κείμενα.
Γιατί έχει σημασία; Επειδή πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα κράτη της ΕΕ, που περνά από ένα πολυετές πείραμα σε μια πραγματική, ρυθμισμένη αγορά. Η Augur τονίζει ότι η πληροφορία δεν έχει επιβεβαιωθεί δημόσια. Πρέπει επομένως να αντιμετωπίζεται ως τεκμηριωμένη πληροφόρηση αγοράς και όχι ως επίσημη ανακοίνωση.
Από το πιλοτικό πρόγραμμα στο μόνιμο πλαίσιο
Η Γαλλία δοκιμάζει την ιατρική κάνναβη εδώ και χρόνια μέσω ενός εκτεταμένου πιλοτικού προγράμματος. Πρόκειται για μια ελεγχόμενη πειραματική διάθεση σε περιορισμένο αριθμό ασθενών. Η μετάβαση σε μόνιμο καθεστώς απαιτεί δύο ξεχωριστά ρυθμιστικά πακέτα. Το πρώτο έχει ήδη εγκριθεί.
Τον Ιούλιο του 2026 το βασικό διάταγμα αδειοδότησης της ANSM ολοκλήρωσε την εξέτασή του. Η ANSM είναι η Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας της Γαλλίας. Μαζί με το διάταγμα εγκρίθηκαν και δύο συνοδευτικές υπουργικές αποφάσεις, μία για τις προδιαγραφές των προϊόντων και μία για την καλλιέργεια. Τα κείμενα πέρασαν τόσο από το Conseil d'État όσο και από τη διαδικασία τεχνικής κοινοποίησης της ΕΕ. Η διαδικασία αυτή δίνει στην Κομισιόν και στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να εξετάσουν νέους τεχνικούς κανόνες πριν τεθούν σε ισχύ.
Είχε προηγηθεί η επιβεβαίωση της γαλλικής κυβέρνησης, στις 21 Ιανουαρίου 2026, ότι το κύριο διάταγμα είχε λάβει την έγκριση του Συμβουλίου. Η δημοσίευσή του θα επέτρεπε στην ANSM να αρχίσει να επεξεργάζεται αιτήσεις. Η κυβέρνηση όμως συνέδεσε ρητά το χρονοδιάγραμμα με το δεύτερο πακέτο, το διάταγμα αποζημίωσης. Το κείμενο αυτό καθορίζει πώς και σε ποιο βαθμό η κοινωνική ασφάλιση θα καλύπτει το κόστος των θεραπειών. Χωρίς αυτό, το πλαίσιο υπάρχει στα χαρτιά αλλά δεν μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη.
Γιατί καθυστέρησε το διάταγμα αποζημίωσης
«Το διάταγμα προχώρησε ουσιαστικά μέσα στο 2026, αλλά η πορεία του στα τελικά διοικητικά στάδια διήρκεσε περισσότερο απ' όσο υποδείκνυε το χρονοδιάγραμμα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση τον Ιούνιο», σημειώνει η έκθεση.
Στις 30 Ιουνίου η κυβέρνηση είχε ενημερώσει τη Γερουσία για την πορεία του κειμένου. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το διάταγμα είχε οριστικοποιηθεί στα μέσα Ιουνίου και είχε επικυρωθεί από το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών. Θα διαβιβαζόταν στο Conseil d'État την ίδια μέρα, ενώ η δημοσίευση αναμενόταν μετά τις θερινές διακοπές. Η πραγματικότητα κύλησε πιο αργά.
Σύμφωνα με τις πηγές της Augur, το σχέδιο πέρασε τελικά πρώτα από την CNAM (Caisse nationale de l'Assurance Maladie) και έπειτα έφτασε στο Conseil d'État. Η CNAM είναι το εθνικό ταμείο ασφάλισης υγείας της Γαλλίας. Η διαδρομή αυτή συνάδει με το θεσμικό πλαίσιο διαβούλευσης που ισχύει για τα μέτρα κοινωνικής ασφάλισης. Δεν πρόκειται λοιπόν για εμπλοκή, αλλά για υποχρεωτικό ενδιάμεσο σταθμό.
Δύο ακόμη παράγοντες πρόσθεσαν χρόνο. Ο πρώτος ήταν η θερινή διακοπή των εργασιών. Ο δεύτερος ήταν ο διορισμός του Mickaël Benzaqui ως νέου συμβούλου υγείας του πρωθυπουργού, στις 6 Ιουλίου. Οι αλλαγές προσώπων σε κομβικές θέσεις επιβραδύνουν σχεδόν πάντα τη διοικητική ροή, ακόμη κι όταν η πολιτική κατεύθυνση μένει αμετάβλητη.
Χρονοδιάγραμμα: πότε έρχονται οι πρώτες συνταγές
Η καθυστέρηση έχει ήδη συγκεκριμένες συνέπειες. Τον Σεπτέμβριο αναβλήθηκαν οι ακροάσεις της HAS που είχαν προγραμματιστεί για τις 20 και 21 Οκτωβρίου. Η HAS (Haute Autorité de Santé) είναι η Ανώτατη Αρχή Υγείας και αξιολογεί τις θεραπείες ως προς την κλινική τους αξία και την αποζημίωσή τους. Η αναβολή οφείλεται στο ότι το ρυθμιστικό διάταγμα που απαιτείται για το επόμενο στάδιο δεν είχε δημοσιευθεί.
Παρ' όλα αυτά, η Augur θεωρεί ότι η έναρξη των πρώτων συνταγών υπό το μόνιμο πλαίσιο μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2027 παραμένει εφικτή. Η προϋπόθεση είναι να ολοκληρωθούν διαδοχικά τα εξής στάδια:
| Στάδιο | Κατάσταση (Οκτώβριος 2026) |
|---|---|
| Κύριο διάταγμα ANSM και δύο υπουργικές αποφάσεις | Εγκρίθηκαν από το Conseil d'État και την ΕΕ (Ιούλιος 2026) |
| Διάταγμα αποζημίωσης: διαβούλευση με την CNAM | Ολοκληρώθηκε, σύμφωνα με πηγές της Augur |
| Διάταγμα αποζημίωσης: εξέταση από το Conseil d'État | Σε εξέλιξη (ανεπιβεβαίωτο δημόσια) |
| Υπογραφή και δημοσίευση | Αναμένεται τις «επόμενες εβδομάδες» |
| Αξιολόγηση από την HAS | Οι ακροάσεις αναβλήθηκαν, νέες ημερομηνίες εκκρεμούν |
| Πρώτες συνταγές | Εφικτές το α' τρίμηνο του 2027 |
Η σύσταση της έκθεσης προς τις επιχειρήσεις είναι ξεκάθαρη: να σχεδιάζουν με βάση ένα εύρος ημερομηνιών και όχι μία συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης. Κάθε κρίκος της αλυσίδας μπορεί να μετακινήσει τον επόμενο.
Θεραπευτικές ενδείξεις και επιτρεπόμενα προϊόντα
Το θεραπευτικό πεδίο παραμένει ίδιο με το σχέδιο που παρουσιάστηκε στο Cannabis Europa Paris τον Φεβρουάριο του 2026. Περιλαμβάνει πέντε κατηγορίες ενδείξεων:
- ανθεκτικό νευροπαθητικό πόνο,
- φαρμακοανθεκτική επιληψία, δηλαδή επιληψία που δεν ελέγχεται επαρκώς με τα συμβατικά αντιεπιληπτικά,
- επώδυνη σπαστικότητα που σχετίζεται με τη σκλήρυνση κατά πλάκας ή με άλλες διαταραχές του κεντρικού νευρικού συστήματος,
- ανθεκτικά συμπτώματα σε ογκολογικούς ασθενείς,
- προχωρημένες καταστάσεις παρηγορητικής φροντίδας με ανθεκτικά συμπτώματα.
Το πλαίσιο αναγνωρίζει τρία προφίλ κανναβινοειδών. Η THC (δέλτα-9-τετραϋδροκανναβινόλη) είναι το κύριο ψυχοδραστικό συστατικό του φυτού. Η CBD (κανναβιδιόλη) είναι μη μεθυστικό κανναβινοειδές με ευρύ θεραπευτικό ενδιαφέρον.
- Κυρίαρχη THC: υψηλή περιεκτικότητα σε δέλτα-9-THC.
- Ισορροπημένο THC/CBD: παρόμοιες αναλογίες των δύο ενώσεων.
- Κυρίαρχη CBD: υψηλή CBD με χαμηλή THC.
Το ξηραμένο άνθος δεν προβλέπεται να επιτραπεί. Οι μορφές ταχείας δράσης εξετάζονται μόνο σε ασφαλείς, μη επαναγεμιζόμενες φύσιγγες μίας δόσης, σχεδιασμένες ώστε να μην μπορούν να παραποιηθούν. Η εισπνεόμενη χορήγηση αναμένεται να γίνεται μέσω ειδικής ιατρικής συσκευής με σήμανση CE, το ευρωπαϊκό σήμα συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις ασφάλειας. Για τον λόγο αυτό η Augur προτείνει να αντιμετωπίζεται η Γαλλία ως άσκηση ρυθμιστικής χαρτογράφησης ανά προϊόν και όχι ως γενική επιχείρηση πρόσβασης στην αγορά.
Το πραγματικό μέγεθος της γαλλικής αγοράς
Το πιλοτικό πρόγραμμα συρρικνώνεται σταθερά. Τον Σεπτέμβριο του 2024 συμμετείχαν 1.849 ασθενείς, ενώ σήμερα εκτιμώνται περίπου 700. Ο αριθμός αυτός όμως δεν αποτυπώνει το πραγματικό δυναμικό της αγοράς. Δείχνει απλώς ένα σύστημα που περιμένει τον μόνιμο διάδοχό του.
Οι εκτιμήσεις για τους δυνητικά δικαιούχους ασθενείς είναι πολύ υψηλότερες:
- Περίπου 100.000 άτομα, σύμφωνα με τις οργανώσεις ασθενών.
- 150.000 έως 300.000 ασθενείς σε θεραπευτικό αδιέξοδο, σύμφωνα με τις κοινοβουλευτικές συζητήσεις. Ως θεραπευτικό αδιέξοδο ορίζεται η κατάσταση όπου οι διαθέσιμες θεραπείες έχουν αποτύχει ή δεν είναι ανεκτές.
- Περίπου 100.000 ασθενείς με αποζημίωση έως το 2030, σύμφωνα με την έκθεση της Augur του 2025. Ο αριθμός αυτός θα μπορούσε να τριπλασιαστεί ή να τετραπλασιαστεί έως το 2035.
Πρόκειται για σημαντική ευκαιρία, αλλά μόνο για όσους διαθέτουν σειρά προϊόντων προσαρμοσμένη σε ένα πλαίσιο με έντονα φαρμακευτικό προσανατολισμό. Η κεντρική επισήμανση της έκθεσης συνοψίζει το τι ακολουθεί:
«Η δημοσίευση δεν θα σηματοδοτήσει την αρχή της διαδικασίας εισόδου στην αγορά. Θα σηματοδοτήσει το σημείο όπου οι εταιρείες μπορούν να περάσουν από την προετοιμασία στις επίσημες ρυθμιστικές υποβολές.»
Η γαλλική αγορά λοιπόν δεν θα ανοίξει με μια τελετή εγκαινίων. Θα ανοίξει σταδιακά, φάκελο προς φάκελο, για όσους έχουν ήδη κάνει τη δουλειά τους. Εμείς, ως άνθρωποι της γενετικής, το ξέρουμε καλά: η ποιότητα χτίζεται πολύ πριν φανεί το αποτέλεσμα.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε αναμένεται να ολοκληρωθεί το γαλλικό πλαίσιο ιατρικής κάνναβης;
Σύμφωνα με την Augur Associates, το διάταγμα αποζημίωσης βρίσκεται υπό εξέταση στο Conseil d'État. Η υπογραφή του αναμένεται μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Η πληροφορία προέρχεται από πηγές κοντά στη διαδικασία και δεν έχει επιβεβαιωθεί δημόσια, οπότε ο ακριβής χρόνος παραμένει αβέβαιος.
Πότε μπορούν να ξεκινήσουν οι πρώτες συνταγές στη Γαλλία;
Η έναρξη των συνταγών υπό το μόνιμο πλαίσιο θεωρείται εφικτή μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2027. Προϋπόθεση είναι να ολοκληρωθούν έγκαιρα η εξέταση από το Conseil d'État, η υπογραφή, η δημοσίευση και η αξιολόγηση από την Ανώτατη Αρχή Υγείας (HAS), της οποίας οι ακροάσεις αναβλήθηκαν.
Θα επιτρέπεται το ξηραμένο άνθος κάνναβης στο νέο γαλλικό σύστημα;
Όχι. Το ακατέργαστο ξηραμένο άνθος δεν προβλέπεται να εγκριθεί. Οι μορφές ταχείας δράσης εξετάζονται μόνο σε ασφαλείς, μη επαναγεμιζόμενες φύσιγγες μίας δόσης. Η εισπνεόμενη χορήγηση αναμένεται να γίνεται με ειδική ιατρική συσκευή που φέρει σήμανση CE, κάτι που δείχνει τον αυστηρά φαρμακευτικό χαρακτήρα του πλαισίου.
Για ποιες παθήσεις θα συνταγογραφείται ιατρική κάνναβη στη Γαλλία;
Οι ενδείξεις περιλαμβάνουν τον ανθεκτικό νευροπαθητικό πόνο, τη φαρμακοανθεκτική επιληψία και την επώδυνη σπαστικότητα στη σκλήρυνση κατά πλάκας ή σε άλλες διαταραχές του κεντρικού νευρικού συστήματος. Καλύπτονται επίσης τα ανθεκτικά ογκολογικά συμπτώματα και οι προχωρημένες καταστάσεις παρηγορητικής φροντίδας με συμπτώματα που δεν ελέγχονται με άλλες θεραπείες.
Πόσοι ασθενείς θα μπορούσαν να επωφεληθούν από το μόνιμο πλαίσιο;
Οι οργανώσεις ασθενών κάνουν λόγο για περίπου 100.000 δυνητικά δικαιούχους, ενώ στο κοινοβούλιο συζητήθηκε εύρος 150.000 έως 300.000 ασθενών σε θεραπευτικό αδιέξοδο. Η Augur προβλέπει περίπου 100.000 ασθενείς με αποζημίωση έως το 2030 και πιθανή τριπλάσια ή τετραπλάσια αύξηση έως το 2035.
Γιατί καθυστέρησε το διάταγμα αποζημίωσης;
Το κείμενο χρειάστηκε να περάσει από το εθνικό ταμείο ασφάλισης υγείας (CNAM) πριν φτάσει στο Conseil d'État, όπως ορίζει η διαβούλευση για μέτρα κοινωνικής ασφάλισης. Καθυστέρηση πρόσθεσαν επίσης οι θερινές διακοπές και ο διορισμός νέου συμβούλου υγείας του πρωθυπουργού, του Mickaël Benzaqui, τον Ιούλιο.
Πηγές
- Cannabis à usage médical – θεματική ενότητα της γαλλικής ρυθμιστικής αρχής φαρμάκων για το πιλοτικό πρόγραμμα και το νομικό πλαίσιο, Agence nationale de sécurité du médicament et des produits de santé (ANSM), 2026-07-01
- Επίσημη ιστοσελίδα του γαλλικού Conseil d'État – ο ρόλος του στη γνωμοδότηση επί σχεδίων διαταγμάτων, Conseil d'État, 2026-10-01
Ελλάδα